Marketing Căn Bản – Tổng Hợp Kiến Thức Mới Nhất 2026

Marketing là một lĩnh vực rộng và trở nên rất phổ biến tại Việt Nam. Tuy nhiên có rất nhiều người lầm tưởng rằng Marketing chỉ là bán hàng, chạy quảng cáo hoặc không có hình dung cụ thể về nghành. Vậy nên bài viết này Linh sẽ tổng hợp những kiến thức Marketing căn bản nhất – mới nhất để mọi người có thể nắm rõ để không bị lan mang giữa rừng kiến thức.
Bài này rất dài nên mọi người cố gắng đọc nhé! Mình dành khoảng 4 tiếng để viết nhưng phải học cả đời và mình mong là nó có ích cho mọi người

Marketing là gì?

Khái niệm marketing xuất hiện từ những năm của thế kỷ 18 và thay đổi liên tục để hợp với thời đại. Nếu bạn tò mò về lịch sử và những thay đổi định nghĩa về marketing thì có thể đọc thêm tại wikipedia – trang viết khá đầy đủ về marketing

Marketing được hiểu là quá trình tìm hiểu nhu cầu khách hàng, đáp ứng nhu cầu và thu lợi từ việc đó. Có thể nói marketing rất rộng, tùy vào công ty định hướng mà marketing sẽ có mỗi vai trò, công việc khác nhau. Không có đúng sai chỉ có phù hợp hay không phù hợp. Một vài định nghĩa chuyên môn khác:

“Marketing là hoạt động, tập hợp các tổ chức và quy trình nhằm tạo ra, truyền thông, phân phối và trao đổi các sản phẩm, dịch vụ (offerings) có giá trị cho khách hàng, đối tác và xã hội nói chung.” – Nguồn AMA

Với Philip Kotler thì Marketing định nghĩa là ” Marketing là khoa học và nghệ thuật của việc khám phá, sáng tạo và cung cấp giá trị nhằm thỏa mãn nhu cầu của thị trường mục tiêu để thu được lợi nhuận” – sách Quản trị marketing

Marketing phát triển phụ thuộc nhiều vào các yếu tố như tâm lý, kinh tế thị trường vĩ mô, vi mô, công nghệ,… tác động đến hành vi mua sắm của con người. Khi có sự thay đổi -> Nhu cầu con người thay đổi -> dẫn đến định nghĩa, trọng tâm của marketing cũng sẽ đổi thay để phù hợp với thời đại.

Các mô hình Marketing mix – Nền tảng cốt lõi của

Mô hình 4P truyền thống

Nếu coi chiến lược kinh doanh là một món ăn, thì Marketing Mix (4P) chính là công thức phối trộn các nguyên liệu. Mô hình này được E. Jerome McCarthy giới thiệu lần đầu vào năm 1960 và được “cha đẻ” Philip Kotler phổ biến rộng rãi.4P là viết tắt của 4 từ:

1. Product (Sản phẩm): Đây là yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất. “Sản phẩm” ở đây không chỉ là đồ vật, hiện vật cầm nắm được, mà còn bao gồm cả: chất lượng, thiết kế, bao bì, tính năng, và dịch vụ đi kèm. Đừng chỉ tạo ra sản phẩm bạn thích, hãy tạo ra giải pháp giải quyết nỗi đau (pain point) của khách hàng. Câu hỏi cần hỏi khi một doanh nghiệp bán sản phâm đó là: Sản phẩm này có điểm gì độc đáo (USP) khiến khách hàng phải chọn nó thay vì đối thủ?
2. Price (Giá cả): Giá cả là yếu tố duy nhất trong 4P tạo ra doanh thu (3P kia tạo ra chi phí). Thông thường các công ty sẽ có các chiến lược giá: Giá thâm nhập (Penetration Pricing): Bán rẻ để chiếm thị phần Ví dụ: Shopee thời đầu và những thương hiệu nhỏ lẻ thường áp dụng khi thâm nhập vào một thị trường mới như bán trên TikTok, hoặc các brand mới ra mắt định vị ở phân khúc trung bình. Giá hớt váng (Skimming Pricing): Bán đắt ngay từ đầu để khẳng định đẳng cấp (Ví dụ: iPhone lúc mới ra mắt), các local brand thời trang Việt Nam (Sò Vintage, LAGrace,… : Giá phải tương xứng với giá trị cảm nhận (Perceived Value) tương xứng nếu không sẽ bị nói là “ngáo giá”
3. Place (Phân phối): Đây là việc đưa sản phẩm đến đúng nơi, đúng lúc khách hàng cần thông qua các kênh bán hàng, kênh phân phối: – Offline: Cửa hàng tạp hóa, siêu thị, Showroom. – Online: Website, Shopee, TikTok Shop. Mục tiêu: Sự tiện lợi tối đa, tăng khả năng khách hàng tiếp cận sản phẩm
4. Promotion (Xúc tiến thương mại): Nhiều người nhầm lẫn Promotion là “Khuyến mãi”, nhưng thực ra nó rộng hơn nhiều. Nó là Truyền thông. Công cụ: Quảng cáo (Ads), PR (Quan hệ công chúng), Bán hàng cá nhân (Sales), và Khuyến mãi (Sales Promotion). Mục tiêu là làm sao để khách hàng Biết -> Hiểu -> Thích -> Mua sản phẩm của thương hiệu.

Mô hình 4P tuy ra đời đã lâu nhưng nó vẫn là bộ khung sườn không thể thiếu. Tuy nhiên, điểm yếu của 4P là góc nhìn từ phía Doanh nghiệp (Tôi bán cái gì, Giá bao nhiêu).Trong kỷ nguyên số ngày nay, chúng ta cần kết hợp 4P với tư duy 4C (Góc nhìn từ Khách hàng) để chiến lược trở nên hoàn hảo hơn. Ngoài ra còn có mô hình 7P đầy đủ hơn

Mô hình 7P

Mô hình 4P là mô hình hiệu quả đối với các doanh nghiệp bán hàng là những thứ hữu hình (cầm, nắm, sờ được như cái áo, thỏi son, gói mì).

Tuy nhiên, khi nền kinh tế dịch chuyển mạnh sang ngành Dịch vụ – thứ mang tính chất vô hình (bạn không thể cầm nắm một buổi massage hay một khóa học trước khi mua) – thì 4P bắt đầu bộc lộ thiếu sót. Khách hàng cần nhiều yếu tố hơn để đánh giá chất lượng và ra quyết định xuống tiền.

Đó là lý do mô hình 7P ra đời, bao gồm 4P truyền thống (Product, Price, Place, Promotion) và thêm 3 chữ P mới tập trung tối đa vào trải nghiệm khách hàng đó là:

• People (con người): Đây là những nhân sự trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. có sức ảnh hưởng đến việc khách hàng sẽ cảm nhận ra sao về thương hiệu đó. Ví dụ: Chú bảo vệ nhiệt tình dắt xe và lấy bạt che yên xe cho khách khỏi nóng. Bạn nhân viên pha chế mỉm cười và nhớ thói quen: “Chị Linh hôm nay vẫn uống trà ô long ít đá, nhiều trân châu đúng không ạ?
• Process (Quy trình): là việc thiết kế và quản trị Hành trình khách hàng (Customer Journey). Bằng cách áp dụng các bộ tiêu chuẩn vận hành (SOPs) kết hợp với các phần mềm CRM (Quản trị quan hệ khách hàng), doanh nghiệp có thể tự động hóa quy trình chăm sóc, giảm thiểu sai sót do yếu tố con người, nhưng vẫn giữ được sự cá nhân hóa trong từng điểm chạm (Touchpoints).
• Physical Evidence (Bằng chứng hữu hình): Là tất cả những gì thuộc về công ty mà người dùng nhìn thấy để hiểu hơn về thương hiệu dịch vụ, sản phẩm mà doanh nghiệp cung cấp. Ví dụ: Không gian cửa hàng, cách bày trí, catalog, website, các trang mạng xã hội

Trên thực tế chúng ta có thể áp dụng các mô hình 4P và 7P này để phân tích doanh nghiệp hoặc so sánh doanh nghiệp mình với đối thủ. Từ đó đưa ra hướng cải thiện, marketing cho thương hiệu, sản phẩm một cách thực tế và hiệu quả hơn.

Các loại hình của marketing hiện đại

Khi đã hiểu rõ các mô hình của marketing thì mình sẽ tìm hiểu đến các loại hình tiếp thị hiện nay. Có nhiều người lầm tưởng làm Marketing thời nay là chỉ cần chạy quảng cáo trên mạng, livestream, bán hàng tiktok,… Nhưng thực tế, từ kinh nghiệm của Linh, một chiến lược Marketing hiện đại và toàn diện có thể phát triển lâu dài phải là sự kết hợp nhịp nhàng giữa Truyền thống và Số hóa bao gồm:

Marketing truyền thống

Làm marketing truyền thống không phải là làm theo cách cũ, mà là áp dụng cái vốn đã quen thuộc vào thời đại mới. Tất cả những biển quảng cáo ngoài trời, trong trung tâm thương mại hay thang máy hay các event do thương hiệu tổ chức,… Đều là một hình thức marketing truyền thống. Tác dụng lớn nhất của hình thức này là giúp kết nối thương hiệu với khách hàng ngoài đời thực. Giúp khách hàng ghi nhớ thương hiệu một cách sâu sắc hơn nếu làm tốt.

Digital Marketing

Đây chính là “hơi thở” của kỷ nguyên công nghệ và là xu hướng dẫn dắt thị trường hiện nay. Được hiểu là mọi hoạt động tiếp thị diễn ra trên nền tảng Internet (Facebook, TikTok, Google, Email, Website…).

So với Marketing truyền thống thì loại hình này có khả năng nhắm mục tiêu (target) cực kỳ chuẩn xác, đo lường được hiệu quả của từng đồng chi phí bỏ ra và cho phép thương hiệu tương tác 2 chiều với khách hàng ngay lập tức.

Để mọi người có thể hiểu rõ hơn thì mình đã có một bài viết cực kỳ chi tiết về digital marketing ở đây mọi người có thể tham khảo! https://linhmochiblog.com/tong-quan-digital-marketing-kien-thuc-can-ban-moi-nhat-2026/

Các khái niệm phổ biến cần biết trong marketing

Dưới đây là một vài khái niệm phổ biến mà marketer cần biết để có thể làm việc dễ dàng hơn trong môi trường marketing công sở. Hay là để mình không bị “lag” mỗi khi trao đổi với clients, sếp đồng nghiệp.

Target Audience (Khách hàng mục tiêu)

Khách hàng mục tiêu được mô tả là nhóm khách hàng mà thương hiệu muốn tiếp cận. Họ là những người có tiềm năng mua hàng giữa hàng vạn người ngoài kia. Được xác định bằng các yếu tố như:

• Demographics – Nhân khẩu học (độ tuổi, giới tính, vị trí địa lý, nghề nghiệp, tôn giáo,…)
• Sở thích và hành vi
• Nhu cầu
• Vấn đề gặp phải

Insight customer

Đây là thuật ngữ rất phổ biến hầu như marketer nào cũng từng nghe qua, nhưng để hiểu rõ về cái này thì cần sự quan sát, suy luận và một chút “nhạy cảm” về khách hàng và cuộc sống xung quanh.

Insight (Customer Insight) là những suy nghĩ, mong muốn thầm kín ẩn sâu bên trong tâm trí khách hàng mà họ không nói ra, hoặc đôi khi chính họ cũng không nhận ra. Nhiệm vụ của Marketer là tìm ra cái “sự thật” đó, khai thác nó để chinh phục trái tim khách hàng

Ví dụ về insight: Chiến dịch: Ngại gì vết bẩn – Dirt is good của OMO là một trong những chiến dịch thành công khi khai thác được insight của khách hàng là những người mẹ.

• Sự thật hiển nhiên (Observation): Các bà mẹ thường sợ con nghịch bẩn lấm lem quần áo. Nếu Marketing chỉ dựa vào đây: OMO sẽ quảng cáo: “Bột giặt OMO đánh bay vết bẩn cực mạnh, giúp mẹ đỡ cực”. (Nghe rất bình thường).

• Insight (Sự thật ngầm hiểu): Mẹ sợ bẩn, NHƯNG mẹ biết rằng khi con nghịch bẩn là lúc con đang vui chơi, khám phá thế giới và học hỏi điều hay. Mẹ muốn con khôn lớn, làm những gì mình thích chứ không muốn con ngồi im một chỗ sạch sẽ như búp bê.

Chiến dịch Marketing: “Ngại gì vết bẩn (Dirt is Good)”. OMO khuyến khích trẻ lấm bẩn để học điều hay, việc “đánh bay những vết bẩn” cứ để OMO lo.

Nói chung insight là việc bạn hiểu sâu khách hàng hàng, những điều mà họ không nói ra hoặc thậm chí không biết, không để ý.

Các nền tảng và công cụ marketing phổ biến

Marketer bây giờ ngoài tư duy và kiến thức thôi là chưa đủ, còn phải hiểu thuật toán nền tảng, hành vi khách hàng trên các nền tảng đó. Đồng thời biết kết hợp, sử dụng các công cụ để hỗ trợ công việc hiệu quả và tối ưu thời gian.

Nền tảng marketing

• Mạng xã hội: Facebook, TikTok Instagram, Threads, Zalo, X (twitter), Pinterest,…
• Web/ landing page: WordPress, Blogger, Ladipage
• Thương mại điện tử: Shopee, Lazada, Website thương mại điện tử – có thể mua và thanh toán trực tuyến

Công cụ marketing

• Phân tích số liệu: Google analytics, Meta Bussiness suite (Facebook, Instagram, Threads,…)
• Nghiên cứu đối thủ: Meta ads library, Google campaign,
• Hỗ trợ sáng tạo: Canva, Capcut, Pinterest (tìm ý tưởng),
• Lưu trữ thông tin: Google Drive,
• Bộ công cụ tin học văn phòng: Google office mình hay dùng nhất vì nó siêu tiện và dễ dùng

Người mới nên bắt đầu học marketing từ đâu?

Thật ra thì mỗi người có một cách học khác nhau, nhưng đây là lộ trình mà mình đã áp dụng cho bản thân cũng như là khi training cho một bạn nhân sự mới khi bắt đầu tìm hiểu về lĩnh vực này:

Trang bị kiến thức lý thuyết

Lý thuyết là nền tảng giúp bạn hiểu vững hơn về nghành, tránh bị lạc lối trong quá trình nghiên cứu, triển khai marketing. Có nền tảng vững thì khi bắt đầu làm ở doanh nghiệp nào hay vị trí nào bạn cũng sẽ thấy dễ dàng. Hãy học những khái niệm căn bản bằng cách tìm hiểu trên mạng, đọc sách marketing của Philip Kotler, sau đó là các sách chuyên nghành về digital, IMC hoặc đăng ký các khóa học nền tảng của Google, Coursera, EQVN,..

Thực hành, áp dụng lý thuyết vào thực tế

Học đi đôi với hành là cách nhanh nhất để mình trở nên thành thạo kỹ năng nào đó và có được một nghề kiếm ra tiền. Hãy tìm kiếm mọi cơ hội để có thể được làm, được áp dụng những kiến thức lý thuyết vào thực chiến:

• Có thể tự mình bán một sản phẩm, dịch vụ nào đó bằng cách xây dựng các kênh truyền thông Fanpage, TikTok, Bán hàng trên trang thương mại điện tử,…
• Thực tập một vị trí marketing tại một công ty nào đó, công ty phải có người training, dạy cho bạn nhiều kiến thức thực tế.
• Nhận job ngoài với mức chi phí vừa sức để học hỏi thêm kinh nghiệm cũng là một cách để giúp mình tiến bộ nhanh.

Rút ra bài học, kinh nghiệm – thử và sửa sai

Thế giới Digital thay đổi chóng mặt mỗi ngày, thuật toán mạng xã hội cập nhật liên tục, và quan trọng nhất: Hành vi người dùng không bao giờ đứng yên.

Chính vì vậy những kinh nghiệm cũ có thể đã từng mang lại doanh thu khủng, nhưng sẽ trở nên vô tác dụng nếu bạn mang áp dụng y xì đúc cho một sản phẩm mới, hay một ngành hàng mới. Cùng là Marketing, nhưng mỗi tệp khách hàng lại đòi hỏi một cách tiếp cận, một bộ thông điệp và cách chăm sóc qua hệ thống CRM hoàn toàn khác biệt.

Vậy nên, với mình thì kỹ năng và tư duy cốt lõi nhất để trụ vững với nghề chính là: Dám thử nghiệm cái mới, chấp nhận sai số và đúc kết kinh nghiệm cho mình. Từ đó sẽ tự định hình được những phương thức, cách thức triển khai phù hợp và “bí kíp” riêng. Đây cũng là cách mà bạn học nhanh nhất lâu quên nhất trong suốt quá trình làm nghề.

Cách mình thử nghiệm cũng khá đơn giản đó là sử dụng A/B testing, mình sẽ tạo nhiều nội dung cho cùng chủ đề ở nhiều định dạng và xem thử đâu là nội dung được nhiều người tương tác hơn, hay quảng cáo nào ra đơn nhiều hơn.

Nếu bạn là người mới thì hãy cố gắng tìm cho mình một người lead, một người sếp cho bạn cơ hội được thử, được sai và sửa. Hãy tìm cho mình một môi trường như vậy và phải có tinh thần cầu tiến, chủ động học hỏi, chủ động thử và chịu trách nhiệm cho chính quyết định của mình!

Vậy nhé! bài đủ dài rồi nên mình sẽ gói gọn kiến thức Marketing căn bản ở đây thôi, vẫn còn nhiều kiến thức cần cập nhật liên tục nên là cứ từ từ nhé :))